Được mệnh danh là 2 quốc đảo của Địa Trung Hải, Malta và Đảo Síp từ lâu đã trở thành những cái tên hàng đầu trong thị trường đầu tư định cư tại Liên minh Châu Âu (EU). Đã từng là thuộc địa Anh, cả hai quốc gia không chỉ sở hữu cộng đồng nói tiếng Anh rộng rãi mà còn mang đến đặc quyền thường trú nhân vĩnh viễn trực tiếp cho cả gia đình. Mặc dù các chương trình Đầu tư Quốc tịch của 2 quốc gia này đã kết thúc, nhưng Thường trú nhân vẫn là lựa chọn phù hợp dành cho các nhà đầu tư ngoài EU. 

ĐÔI NÉT VỀ SÍP VÀ MALTA

Cộng hòa Síp (Cyprus) là quốc gia đảo lớn thứ ba tại Địa Trung Hải, nằm ở giao lộ của ba châu lục: Áu, Á và Phi. Với vị thế là một trung tâm tài chính và hàng hải năng động, Síp thu hút các nhà đầu tư nhờ môi trường kinh doanh cởi mở, hệ thống pháp luật dựa trên Thông luật Anh (Common Law) và lối sống ven biển hiện đại tại các thành phố như Limassol hay Paphos. Đây là điểm đến lý tưởng cho những ai tìm kiếm sự cân bằng giữa việc quản lý danh mục đầu tư quốc tế và tận hưởng kỳ nghỉ dưỡng tại quốc đảo Địa Trung Hải.

Malta là một quần đảo nằm ngay tâm điểm của Địa Trung Hải, giữa Sicily (Ý) và Bắc Phi, nổi tiếng với lịch sử hào hùng và các pháo đài cổ kính được UNESCO công nhận. Là thành viên chính thức của cả Liên minh Châu Âu và khối Schengen, Malta đóng vai trò là "cửa ngõ" chiến lược để tiếp cận sâu vào thị trường chung châu lục. Quốc gia này không chỉ là trung tâm công nghệ, tài chính và giải trí mà còn đặc biệt thu hút các gia đình đa thế hệ nhờ chính sách phúc lợi xã hội tốt, hệ thống giáo dục chuẩn Anh Quốc và môi trường sống an toàn bậc nhất thế giới.

NGÂN SÁCH VÀ HÌNH THỨC ĐẦU TƯ

Mỗi chương trình đều có cấu trúc tài chính riêng biệt, đòi hỏi nhà đầu tư phải cân nhắc kỹ lưỡng dựa trên dòng tiền và khả năng chứng minh tài chính của gia đình.

Tại Đảo Síp (Cyprus), chương trình yêu cầu mức đầu tư tối thiểu từ 300.000 EUR. Điểm cộng lớn của chương trình này là lệ phí hành chính nộp cho Chính phủ rất thấp, thường chưa đến 1.000 EUR cho mỗi đơn đương đơn chính. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần lưu ý hai điều kiện đi kèm:

• Chứng minh thu nhập: Đương đơn phải chứng minh có thu nhập hàng năm ít nhất 50.000 EUR từ nước ngoài (cộng thêm 15.000 EUR cho người phối ngẫu và 10.000 EUR cho mỗi người con phụ thuộc).
• Tính ổn định: Khoản đầu tư này được xem là tài sản hữu hình, giúp nhà đầu tư bảo toàn vốn hiệu quả thông qua bất động sản hoặc các danh mục đầu tư khác.

Ngược lại, Chương trình Thường trú nhân Malta (MPRP) yêu cầu một cấu trúc tài chính phức tạp hơn với nhiều khoản phí không hoàn lại. Nhà đầu tư có thể lựa chọn giữa việc mua bất động sản (từ 375.000 EUR) hoặc thuê bất động sản (tối thiểu 14.000 EUR/năm). Ngoài chi phí về nhà ở, nhà đầu tư phải nộp các khoản phí bắt buộc.

• Phí hành chính 60.000 EUR.
• Khoản đóng góp Chính phủ 37.000 EUR và quyên góp từ thiện 2.000 EUR.
• Điều kiện về tài sản: Nhà đầu tư cần chứng minh sở hữu tổng tài sản ròng đạt 500.000 EUR (trong đó ít nhất 150.000 EUR là tài sản thanh khoản). Điều kiện này chỉ áp dụng trong 5 năm đầu tiên.

Nếu tính theo phương án thuê nhà tại Malta, tổng chi phí thực tế sau 5 năm rơi vào khoảng 169.000 EUR. Trong khi đó, Síp yêu cầu mức vốn ban đầu cao hơn (300.000 EUR cộng thuế VAT) nhưng đổi lại, bạn sở hữu một tài sản có giá trị thực tế thay vì các khoản phí chi trả cho Chính phủ.

QUYỀN TỰ DO ĐI LẠI TRONG SCHENGEN

Đây được xem là yếu tố khác biệt lớn nhất giữa hai chương trình Thường trú nhân Malta và Síp. 

Malta là thành viên chính thức của khối Schengen từ năm 2007. Ngay khi nhận được thẻ Thường trú nhân (MPRP), nhà đầu tư và gia đình có quyền tự do đi lại miễn thị thực đến 29 quốc gia trong khối Schengen (như Pháp, Đức hay Ý). Thời gian lưu trú lên đến 90 ngày trong mỗi chu kỳ 180 ngày. Đối với những nhà đầu tư chú trọng việc di chuyển thuận tiện tại Châu Âu để công tác hay du lịch mà không muốn thay đổi nơi sinh sống, Malta là lựa chọn chiếm ưu thế tuyệt đối.

Còn với Síp, hiện tại chưa thuộc khối Schengen. Do đó, thường trú nhân Síp chỉ cho phép nhà đầu tư và gia đình cư trú hợp pháp tại hòn đảo này. Để đi sang các quốc gia khác trong khối Schengen, cư dân Síp vẫn phải nộp đơn xin thị thực (visa) tại các đại sứ quán như bình thường. Để được đi lại tự do hơn, nhà đầu tư nên cân nhắc đến lộ trình nhập quốc tịch Síp. Bởi vì hộ chiếu Síp cho phép miễn thị thực (visa) đến hơn 180 quốc gia và vùng lãnh thổ. 

THỜI GIAN XỬ LÝ VÀ ĐIỀU KIỆN CƯ TRÚ

Chính phủ Síp đặt mục tiêu chính thức cho việc xử lý hồ sơ Golden Visa chỉ từ 2 đến 3 tháng. Trên thực tế vào năm 2026, các chuyên gia di trú ghi nhận thời gian hoàn tất thực tế thường rơi vào khoảng 6 tháng. Dù có sự chênh lệch so với mục tiêu ban đầu, Síp vẫn là một trong những quốc gia có tốc độ xử lý hồ sơ nhanh nhất Châu Âu. Với hơn 28.000 hồ sơ được phê duyệt kể từ năm 2014, Síp đã chứng minh được hệ thống hạ tầng xử lý hồ sơ chuyên nghiệp và hiệu quả, giúp nhà đầu tư tiết kiệm tối đa thời gian chờ đợi.

Trong khi đó, quy trình xét duyệt của chương trình Malta thường kéo dài hơn, trung bình từ 6-12 tháng. Tuy nhiên, một cập nhật quan trọng vào tháng 7/2025 đã làm thay đổi hoàn toàn trải nghiệm của nhà đầu tư:

• Ngay sau khi nộp hồ sơ và thanh toán khoản phí hành chính ban đầu (15.000 EUR), nhà đầu tư sẽ được cấp một thẻ cư trú tạm thời có thời hạn 1 năm chỉ trong vòng vài tuần.
• Tấm thẻ này cho phép gia đình bạn có thể sang Malta ngay lập tức để ổn định cuộc sống, tìm trường cho con hoặc lựa chọn bất động sản, đồng thời được hưởng quyền tự do đi lại trong khối Schengen ngay trong khi chờ đợi kết quả phê duyệt thường trú nhân chính thức.

Về điều kiện cư trú, cả hai quốc gia đều không bắt buộc nhà đầu tư phải sinh sống thường xuyên. 

• Síp: Ghé thăm hòn đảo tối thiểu 2 năm một lần. 
• Malta: Không có yêu cầu về thời gian cư trú tối thiểu để lấy thẻ Thường trú nhân. 

NGÔN NGỮ CHÍNH VÀ KHÍ HẬU

Khả năng hòa nhập cuộc sống và giao tiếp hàng ngày thường bị các nhà đầu tư bỏ qua, nhưng đây lại là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sống của cả gia đình khi định cư.

Malta sở hữu một lợi thế độc nhất vô nhị chính là quốc gia thành viên EU duy nhất sử dụng song song cả tiếng Malta và tiếng Anh làm ngôn ngữ chính thức.

• Mọi dịch vụ công, thủ tục hành chính, hệ thống pháp lý và các hoạt động kinh doanh đều được thực hiện bằng tiếng Anh.
• Đối với nhà đầu tư Việt Nam, điều này giúp loại bỏ hoàn toàn rào cản ngôn ngữ ngay từ khi đặt chân đến cho đến tận lộ trình nhập quốc tịch. Con cái bạn sẽ được học tập trong môi trường giáo dục chuẩn quốc tế bằng tiếng Anh mà không cần phải làm quen với một ngoại ngữ mới.

Tại Síp, tiếng Hy Lạp là ngôn ngữ chính thức. Mặc dù tiếng Anh được sử dụng vô cùng rộng rãi trong giao tiếp hàng ngày và kinh doanh (đặc biệt tại các thành phố lớn như Limassol, Nicosia hay Paphos), nhưng các văn bản hành chính đôi khi vẫn ưu tiên tiếng Hy Lạp.

Đáng chú ý, để đạt được mục tiêu nhập quốc tịch Síp, nhà đầu tư bắt buộc phải vượt qua kỳ thi năng lực tiếng Hy Lạp trình độ B1. Điều này đòi hỏi sự đầu tư đáng kể về thời gian và nỗ lực học tập, điều mà chương trình Malta không yêu cầu.

Bỏ qua sự khác biệt về ngôn ngữ, cả hai đảo quốc đều mang đến một tiêu chuẩn sống đáng mơ ước như khí hậu Địa Trung Hải với hơn 300 ngày nắng, tỷ lệ tội phạm thấp và hệ thống chăm sóc sức khỏe chất lượng Châu Âu và các trường học quốc tế danh tiếng, giúp con em nhà đầu tư có bước đệm vững chắc để vào các đại học hàng đầu thế giới.

THÀNH VIÊN GIA ĐÌNH ĐI KÈM HỒ SƠ

Chương trình MPRP của Malta hiện đứng đầu tại Châu Âu về khả năng bao quát thành viên gia đình. Chỉ trong một bộ hồ sơ duy nhất, nhà đầu tư có thể bảo lãnh lên đến 4 thế hệ, bao gồm đương đơn và vợ chồng, con cái phụ thuộc dưới 29 tuổi, bố mẹ và ông bà hai bên gia đình. 

Còn với chương trình Thường trú nhân Síp, kể từ thay đổi quy định vào tháng 05/2023, bố mẹ hai bên gia đình không còn được tính là người phụ thuộc đi kèm hồ sơ của đương đơn chính. Nếu cha mẹ muốn định cư, họ phải nộp đơn độc lập với khoản đầu tư 300.000 EUR và chứng minh thu nhập riêng biệt. Chỉ con dưới 18 tuổi được mặc định đi kèm. Đối với con cái từ 18 đến 25 tuổi, điều kiện đi kèm là phải đang theo học đại học, chưa kết hôn và phụ thuộc tài chính. Ngoài ra, những người con này phải nộp đơn riêng và chứng minh có thu nhập cá nhân từ 50.000 EUR/năm.

MALTA VS SÍP: ĐÂU LÀ LỰA CHỌN PHÙ HỢP CHO NHÀ ĐẦU TƯ?

Việc lựa chọn giữa Golden Visa Malta hay Đảo Síp không phụ thuộc vào việc chương trình nào "tốt hơn", mà phụ thuộc vào mục tiêu dài hạn của gia đình là gì.

Nếu ưu tiên hàng đầu là quyền đi lại không cần visa trong khối Schengen, sự thuận tiện trong ngôn ngữ (tiếng Anh) và mong muốn đưa cả gia đình (bao gồm cả ông bà) sang định cư, Malta chính là điểm đến không thể thay thế. Ngược lại, nếu tìm kiếm một giải pháp đầu tư linh hoạt, muốn dòng vốn được vận hành trong các quỹ hoặc doanh nghiệp thay vì chỉ bất động sản, và kỳ vọng vào tiềm năng tăng trưởng của Síp khi quốc gia này tiến gần hơn tới việc gia nhập Schengen vào năm 2026, thì Đảo Síp là một lựa chọn đầy triển vọng.

---

ICANFIELD VIETNAM

Địa chỉ: Tầng 16, Tòa nhà Saigon Marina IFC, 02 Tôn Đức Thắng, Phường Sài Gòn, TP.HCM

Hotline: 0766.50.66.55

Email: vietnam@icanfield.com

Fanpage: https://www.facebook.com/icanfield.vn