Theo báo cáo thống kê mới nhất từ Bộ Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC) tính đến đầu năm 2026, lượng cư dân tạm trú mới đến quốc gia này đã ghi nhận mức sụt giảm lên đến 75% so với cùng kỳ năm 2024. Đây là kết quả trực tiếp từ chuỗi biện pháp siết chặt quản lý nhằm đưa tỷ lệ dân số tạm trú xuống dưới mức 5%, qua đó giảm tải áp lực lên hệ thống hạ tầng, nhà ở và các dịch vụ công tại Canada. Sự thay đổi mang tính chiến lược này đang tác động diện rộng đến lộ trình của cả du học sinh quốc tế và người lao động nước ngoài.

TẠI SAO CANADA CẮT GIẢM CƯ DÂN TẠM TRÚ?

Chính sách di trú của Canada đang trải qua giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ nhất trong nhiều thập kỷ qua. Việc cắt giảm số lượng cư dân tạm trú (bao gồm du học sinh quốc tế và lao động nước ngoài) không còn dừng lại ở mức độ khuyến nghị, mà đã trở thành mục tiêu chiến lược quốc gia được cụ thể hóa bằng các hạn ngạch nghiêm ngặt.

Mục tiêu cốt lõi của Bộ Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC) là đưa tỷ lệ dân số tạm trú tại nước này xuống dưới mức 5% tổng dân số. Quyết định chiến lược này xuất phát từ hai áp lực chính sau

• Giảm tải cho hệ thống an sinh xã hội: Sự gia tăng nhanh chóng của số lượng cư dân tạm trú trong giai đoạn trước đã tạo ra áp lực khổng lồ lên thị trường nhà ở, hệ thống y tế công cộng, giao thông và các cơ sở hạ tầng thiết yếu khác.
• Cân bằng thị trường lao động nội địa: Chính phủ Canada thực hiện việc điều chỉnh nhằm đảm bảo các doanh nghiệp bản địa ưu tiên tối đa nguồn nhân lực sẵn có tại chỗ (công dân Canada, thường trú nhân và cư dân đang lưu trú hợp pháp), thay vì phụ thuộc quá mức vào dòng lao động phổ thông nước ngoài.

LƯỢNG DU HỌC SINH VÀ LAO ĐỘNG MỚI SỤT GIẢM

Dữ liệu thực tế được IRCC cập nhật tính đến hết quý I năm 2026 cho thấy các biện pháp kiểm soát nguồn nhập cư tạm trú đang mang lại hiệu quả rõ rệt thông qua xu hướng giảm sâu của cả hai nhóm đối tượng là du học sinh và người lao động.

Du học sinh quốc tế: Biến động mạnh sau các biện pháp áp trần thị thực

Ngành giáo dục quốc tế của Canada ghi nhận sự sụt giảm số lượng hồ sơ được phê duyệt một cách hệ thống. Biến động này là kết quả trực tiếp của việc triển khai mức trần giới hạn số lượng (Cap) đối với Giấy phép du học (Study Permit) được áp dụng từ năm 2024 và tiếp tục siết chặt trong các năm 2025, 2026.

• Vào thời điểm cao điểm (tháng 8 năm 2024), Canada ghi nhận 79.710 du học sinh mới nhập cảnh để chuẩn bị cho kỳ học mùa thu.
• Tuy nhiên, tính đến tháng 3 năm 2026, số lượng du học sinh mới được tiếp nhận trong tháng chỉ còn dừng lại ở mức 2.085 người.

Bên cạnh chính sách áp trần số lượng, IRCC còn thắt chặt quy trình quản lý thông qua cơ chế bắt buộc xác thực Thư chấp nhận học (LOA) từ các cơ sở giáo dục được chỉ định (DLI) nhằm ngăn chặn tình trạng gian lận. Đồng thời, yêu cầu chứng minh năng lực tài chính tối thiểu cũng được nâng cao rõ rệt để đảm bảo sinh viên quốc tế có đủ khả năng tự chi trả trong suốt thời gian lưu trú.

Lao động tạm thời: Cắt giảm quy mô nhóm nhân sự có thu nhập thấp

Mảng lao động nước ngoài tạm thời cũng ghi nhận mức sụt giảm tương tự do các thay đổi mang tính bản lề trong Chương trình Lao động Nước ngoài Tạm thời (TFWP) và Chương trình Di chuyển Quốc tế (IMP).

• Tổng lượng lao động nước ngoài mới đến Canada trong quý I năm 2026 (Tháng 1 - Tháng 3) đạt 36.535 người.
• Biên độ này thể hiện mức giảm đến 74% so với cùng kỳ năm 2024 (thời điểm tiếp nhận 141.095 lao động mới trong 3 tháng đầu năm).

Sự dịch chuyển này chịu tác động lớn từ quy định ngừng xử lý hồ sơ lao động thuộc phân khúc lương thấp (Low-wage stream) tại các khu vực đô thị có tỷ lệ thất nghiệp từ 6% trở lên. Đồng thời, việc nâng mức lương tối thiểu yêu cầu đối với diện lao động lương cao (High-wage stream) đã gián tiếp sàng lọc và thu hẹp đáng kể số lượng doanh nghiệp bản địa đủ điều kiện bảo lãnh nhân sự ngoại quốc.

NHỮNG THAY ĐỔI CỐT LÕI ẢNH HƯỞNG ĐẾN NGƯỜI VIỆT NAM?

Các cập nhật chính sách của Bộ Di trú Canada (IRCC) trong giai đoạn này không chỉ dừng lại ở việc cắt giảm hạn ngạch, mà còn tái cấu trúc sâu sắc các điều kiện đi kèm của hai diện thị thực phổ biến đối với người Việt Nam: Giấy phép lao động sau tốt nghiệp (PGWP) và Giấy phép lao động dành cho vợ/chồng (Spousal Open Work Permit).

Thắt chặt điều kiện cấp Giấy phép Lao động sau tốt nghiệp (PGWP)

Chương trình PGWP hiện không còn được cấp tự động dựa trên thời gian tốt nghiệp mà áp dụng các tiêu chí sàng lọc nghiêm ngặt sau:

• Sàng lọc theo ngành nghề đào tạo: Quyền lợi cấp PGWP dài hạn chỉ ưu tiên cho sinh viên tốt nghiệp các nhóm ngành thiếu hụt nhân lực vĩ mô như Y tế, STEM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Toán học), Công nghệ thông tin và Xây dựng. Khối ngành kinh tế hoặc dịch vụ thông thường sẽ bị hạn chế.
• Nâng cao tiêu chuẩn ngôn ngữ: IRCC áp đặt định mức yêu cầu cao hơn về năng lực ngoại ngữ (tiếng Anh hoặc tiếng Pháp) tại thời điểm nộp đơn. Ứng viên không đạt chuẩn khung ngôn ngữ mới theo từng cấp bậc học sẽ bị từ chối cấp hoặc gia hạn PGWP.

Giới hạn diện Giấy phép lao động cho vợ/chồng (Spousal Open Work Permit)

Chính sách mới thu hẹp đáng kể đối tượng được cấp Giấy phép lao động mở dành cho vợ hoặc chồng đi kèm, cụ thể:

• Đối với diện Du học sinh: Đặc quyền bảo lãnh vợ/chồng nhận Open Work Permit chỉ còn áp dụng cho sinh viên theo học chương trình đào tạo bậc cao (Thạc sĩ, Tiến sĩ) hoặc các ngành chuyên môn đặc thù (Y khoa, Luật). Học sinh bậc Cao đẳng (Diploma) và Cử nhân (Bachelor) thông thường không còn được áp dụng.
• Đối với diện Lao động tạm thời: Quyền bảo lãnh phối ngẫu tham gia thị trường lao động tự do bị giới hạn. Chính sách này hiện chỉ áp dụng cho người phụ thuộc của nhóm lao động thuộc diện quản lý, chuyên gia tay nghề cao hoặc nhân sự thuộc danh mục ngành nghề đang thiếu hụt nghiêm trọng.

CƠ HỘI NÀO CÒN LẠI CHO NGƯỜI VIỆT MUỐN SANG CANADA THỜI ĐIỂM NÀY?

Đối với ứng viên Việt Nam, việc chuyển hướng chiến lược sang các chương trình cấp tỉnh bang, đặc biệt là PNP, hiện là giải pháp tối ưu nhất để đảm bảo cơ hội định cư.

Trong bối cảnh hệ thống Express Entry liên bang thắt chặt và nâng điểm sàn, Chương trình Đề cử Tỉnh bang (Provincial Nominee Program - PNP) trở thành lựa chọn phù hợp nhờ quyền tự quyết của từng địa phương trong việc thu hút nhân lực phù hợp với nền kinh tế đặc thù của họ

• Cộng 600 điểm số CRS liên bang: Đây là lợi thế lớn nhất. Khi nhận được thư đề cử từ một tỉnh bang (Nomination), ứng viên sẽ được cộng thẳng 600 điểm vào tài khoản Express Entry, đảm bảo gần như 100% cơ hội nhận thư mời nộp đơn xin Thường trú nhân (ITA) ở lần càn quét tiếp theo.
• Đa dạng hóa dòng nhập cư (Streams): PNP cung cấp nhiều lộ trình linh hoạt được thiết kế riêng cho từng nhóm đối tượng người Việt như diện Lao động Tay nghề hay Du học sinh quốc tế tốt nghiệp tại Tỉnh bang. 

Thay vì cạnh tranh khốc liệt tại Ontario hay British Columbia, ứng viên Việt Nam có thể đạt tỷ lệ thành công cao hơn tại các tỉnh bang đang khát nguồn nhân lực và có chính sách PNP cởi mở như Alberta (AAIP), Saskatchewan (SINP), Manitoba (MPNP) hoặc các tỉnh bang vùng Đại Tây Dương.

TỔNG KẾT

Những số liệu sụt giảm từ báo cáo của IRCC phản ánh rõ rệt sự chuyển dịch trong chính sách vĩ mô của Chính phủ Canada: Chuyển trọng tâm từ tiếp nhận số lượng sang sàng lọc chất lượng nguồn nhân lực. Việc thắt chặt các điều kiện cấp giấy phép du học và lao động không đồng nghĩa với việc đóng cửa hệ thống nhập cư, mà nhằm mục đích thiết lập một cấu trúc di trú bền vững hơn, gắn liền với nhu cầu thực tế của thị trường lao động bản địa.

Đối với người lao động và du học sinh Việt Nam, giai đoạn này đòi hỏi sự thay đổi căn bản trong tư duy hoạch định lộ trình. Các hồ sơ cần đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe hơn về năng lực ngôn ngữ, trình độ chuyên môn kỹ thuật cao (đặc biệt là khối ngành Y tế, STEM, Xây dựng) và xu hướng dịch chuyển dòng vốn hoặc nhân lực sang các tỉnh bang xa đang được ưu tiên phát triển.

---

Nếu anh chị đang quan tâm đến chương trình định cư Canada diện tỉnh bang hoặc cần đánh giá hồ sơ theo các lộ trình phù hợp tại New Brunswick.

Liên hệ iCanfield Vietnam để được hỗ trợ phân tích điều kiện, định hướng lộ trình và cập nhật các thay đổi chính sách mới nhất.

---

ICANFIELD VIETNAM

Địa chỉ: Tầng 16, Tòa nhà Saigon Marina IFC, 02 Tôn Đức Thắng, Phường Sài Gòn, TP.HCM

Hotline: 0766.50.66.55

Email: vietnam@icanfield.com

Fanpage: https://www.facebook.com/icanfield.vn